Heerenveen

De gemeente Heerenveen, in het Fries is dit It Hearrenfean,
heeft officieel 16 dorpskernen, waarvan Heerenveen de grootste is.

In 1551 is Heerenveen ontstaan op het kruispunt van twee kanalen de Heeresloot, of Hearresleat, en de Schoterlandse Compagnonsvaart die doorkruist werd met de verbindingsweg van Zwolle naar Leeuwarden. Deze kanalen zijn gegraven in opdracht van de drie heren Foeyts, van Dekema en Cuyk die grote stukken land wilden kopen voor de veenontginning om daarvan turf te laten maken, deze kanalen waren dan ook nodig voor de aan- en afvoer van dit turf.

Zo is ook de naam Heerenveen ontstaan door de Heeren en het veen. In de loop van de tijd breidde de nederzetting zich uit tot een plaats, waar in de 19e eeuw veel patriciërs woonden, rijke burgers en ook middenstand, en de naam het "Friese Haagje" kreeg. Er was echter een probleem wat de groei en ontwikkeling van Heerenveen in de weg stond, er lag een grens van drie gemeenten Aengwirden, Schoterland en een stukje van de gemeente Haskerland door de plaats. Na meer dan een eeuw te hebben onderhandeld werden deze gemeenten op 1 juli 1934 samengevoegd tot één gemeente met als centrum en woonplaats Heerenveen.

De andere dorpen die bij de gemeente Heerenveen horen zijn; Bontebok, Gersloot, Hoornsterzwaag, Jubbega, Katlijk, De Knipe, Luinjeberd, Mildam, Nieuwehorne, Nieuweschoot, Oranjewoud, Oudehorne, Oudeschoot, Terband en Tjalleberd.

Op de grens van bos en water is Heerenveen een levendige centrumplaats die door de jaren heen is uitgegroeid tot verzorgingscentrum niet alleen voor de eigen gemeente maar voor de hele regio Zuidoost-Friesland. Heerenveen is goed te bereiken per trein met het station aan de spoorlijn Zwolle-Leeuwarden, en ligt aan het verkeersknooppunt naar Leeuwarden, Zwolle, Groningen, Amsterdam en de Noordoostpolder, ook heeft Heerenveen goede aanvoerroutes voor de scheepvaart zowel van uit het Noorden als het Zuiden, waardoor heerenveen samen met een ondernemersvriendelijk klimaat een zeer aantrekkelijke vestigingsplaats is voor bedrijven.

Het culturele leven in Heerenveen

Heerenveen heeft samen met zijn dorpskernen een uitgebreid verenigingsleven, zoals de muziek- en dansschool Schoterwerven, muziekschool Louise de Rijk en een aantal muziek-, zang-, toneel- en cabaretverenigingen, en natuurlijk de verschillende sportverenigingen die voor een cultureel leven zorgen binnen de gemeente.

Naast dit verenigingsleven is er het Posthuis Theater een gemeenschapshuis waar een theaterzaal met in totaal 400 zitplaatsen is aangebouwd, het Cultuurhistorisch museum Willem van Haren waar een collectie van de geschiedenis van Heerenveen is ondergebracht, het museum Belvedere met moderne en hedendaagse kunst,
het Muziekcentrum De Rinkelbom in de wijk De Greiden, de Kunstuitleen, een kunstruimte, en de openbare bibliotheek met een dependance in Jubbega en de Bibliobus.

Ook is er een roulatiesysteem van gemeentelijk kunstbezit op scholen dit wordt door een commissie verzorgt die ook exposities organiseert, en zijn er een aantal kunstgaleries te vinden in Heerenveen.

De Klokkenstoel van Katlijk en Oudehorne

Katlijk en Oudehorne hebben nog een klokkenstoel en zij houden de traditie van het Sint-Thomasluiden tussen 21 december en 31 december in ere. Het luiden van de klokken in die periode moet de kwade geesten verdrijven die de dagen doen korten in die periode. De klokkenstoel, wat een losstaand bouwwerk is met kerkklokken, is waarschijnlijk ontstaan omdat veel dorpen te arm waren om een kerk met toren te bouwen, dus werd de klok in een houten stellage naast het gebouw gehangen.

Het historische Crackstate

Crackstate was een statig woonhuis en werd door Johannes Sytzes Crack gebouwd, burgermeester van het vroegere Aengwirden. De state werd tot 1833 als woonhuis tot 1833 door de geslachten van de familie Crack gebruikt en daarna werd de Rijksoverheid de eigenaar. Het gebouw heeft eerst als rechtbank dienst gedaan en is er een gevangenis bijgebouwd, daarna is het rond 1950 in bezit gekomen van de gemeente en wordt het sinds 1952 gebruikt als gemeentehuis. Een nieuw gemeentehuis is naast dit historisch pand gebouwd in 1993 en zijn de twee gebouwen met elkaar verbonden, in het oude monumentale deel is de trouwzaal gevestigd. Crackstate heeft sinds 1962 een carillon in het torentje met een koepeltje, wat vroeger waarschijnlijk gebruikt werd als uitkijkpost, dit carillon is in 1985 gerestaureerd en heeft er twee klokken bij gekregen.

Wonen in Heerenveen

Heerenveen heeft alle stedelijke voorzieningen binnen de gemeentegrenzen en er is volop ruimte, zowel de oude als de nieuwe woonwijken en de plattelands dorpen bieden veel woonmogelijkheden.

Heerenveen is bezig met de planning voor een woninguitbreiding van in totaal 2500 nieuwe woningen, voor de particuliere bouw hebben de bestemmingsplannen veel mogelijkheden. In de gemeente Heerenveen geld een vrije vestiging, er is dus geen woonvergunning nodig om in deze gemeente te mogen wonen.

Er is een gezellig en veelzijdig winkelcentrum en op het gemeenteplein is er elke zaterdag markt.

Ook zijn er goede scholingsmogelijkheden in Heerenveen, ongeveer 30 verschillende basisscholen, bijzonder onderwijs en speciaal onderwijs, ook zijn er middelbare scholen voor VBO, MAVO, HAVO en VWO en een scholengemeenschap voor Beroepsonderwijs. Ook heeft Heerenveen de populaire MBO-opleiding voor sportopleider als enige in het noorden, dit zijn de CIOS-opleidingen. Er is een mogelijkheid voor avondonderwijs het IMO dit is de middenstandavondschool, en bij het Friesland College is er de educatie voor volwassenen. In de steden Leeuwarden en Groningen kunnen de HBO en WO-opleidingen worden gevolgd.

Voor het geestelijke en lichamelijke welzijn zijn er in Heerenveen o.a. het streekziekenhuis, verzorgingstehuizen, verpleegtehuizen, een gezinsvervangend tehuis, bejaardensocieteiten en werkplaatsen voor de minder validen.

Jongerencentra voor de jongeren, en verschillende vrijwilligersprojecten, en voor o.a. de jonge gezinnen met werkende ouders zijn er kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en peuterspeelzalen.